Jak napisać tekst reklamy, który brzmi dobrze w nagraniu

Scenariusz z notatkami leży obok mikrofonu studyjnego przed nagraniem

Tekst reklamy świetnie się czyta na ekranie, a przed mikrofonem wszystko się sypie. O siedem sekund za długi, ze zdaniem, którego żaden lektor nie wypowie na jednym oddechu, i nazwą marki, której wymowy nikt nie zatwierdził. Tekst był dobry. Po prostu nie powstał z myślą o tym, że ktoś go wypowie.

Piszesz komunikat, który ma się zmieścić w czasie

Punktem wyjścia do napisania spotu jest ograniczenie czasowe. Piętnaście, dwadzieścia, trzydzieści albo czterdzieści pięć sekund. Czas emisji kupuje się, zanim powstanie pierwsze zdanie, a w przeddzień nagrania nie ma już mowy o renegocjacji. Cały tekst musi się zmieścić w tym czasie.

W nagraniu sekundy przelicza się na słowa. W typowej reklamie możesz na początek przyjąć tempo od dwóch do dwóch i pół słowa na sekundę. Żeby zmieścić około trzydziestu słów w dziesięciu sekundach, trzeba już mówić nieco szybciej. To tylko szacunek. Ciepłe, spokojne nagranie dla marki perfum będzie wyraźnie wolniejsze. W spocie radiowym, w którym trzeba zmieścić ofertę, datę i wezwanie do działania, tempo może być znacznie szybsze. Dwoje lektorów przeczyta ten sam tekst w różnym czasie, bo tempo jest częścią interpretacji.

Jedyny wiarygodny pomiar jest zarazem najprostszy. Przeczytaj tekst na głos ze stoperem w ręku, w tempie odpowiadającym zamierzonemu brzmieniu. Powtórz próbę dwa razy. Jeśli wyniki różnią się choćby o sekundę, tekst wymaga jeszcze dopracowania.

Przy liczeniu sekund niemal zawsze umykają dwie rzeczy. Pierwsza to obowiązkowe informacje. W niektórych branżach ich brzmienie jest ustalone i nie można ich skracać (ramy we Francji wyznaczają zalecenia ARPP ). Zarezerwuj na nie czas, zanim napiszesz główną część komunikatu. Druga rzecz to pauzy. Zatrzymanie przed puentą, oddech po nazwie marki, chwila ciszy przed końcowym sygnałem muzycznym. Dzięki nim komunikat wybrzmiewa, a każda z nich zajmuje czas.

„W dwadzieścia sekund nie da się powiedzieć wszystkiego”. Zgadza się. Ten format zmusza do wyboru tego, co ma zostać. Przejście z trzydziestu do dwudziestu sekund wymaga napisania spotu od nowa. Od razu słychać, kiedy próbujesz upchnąć tekst z dłuższej wersji. Lektor przyspiesza, niuanse interpretacji znikają, a słuchacz zapamiętuje tylko pośpiech.

Co dobrze się czyta, a źle brzmi

Czytelnik dokumentu może w każdej chwili wrócić do wcześniejszego zdania. Słuchacz słyszy spot tylko raz, często za kierownicą. Ta różnica zmienia sposób pisania.

W prawie każdym tekście, który trafia do kabiny nagraniowej, powtarza się pięć rodzajów problemów.

Nagromadzenie zdań podrzędnych. Zdanie z dwoma członami zaczynającymi się od „który” i jeszcze jednym wtrąceniem da się zrozumieć z kartki, ale w nagraniu łatwo zgubić jego sens. Trzymaj się jednej myśli na zdanie i umieszczaj czasownik możliwie wcześnie.

Skrótowce. Nieznany skrótowiec brzmi jak przypadkowy ciąg liter. Słuchacz traci wątek przez dwie sekundy, które zajmuje mu rozszyfrowanie skrótu. Jeśli decydujesz się go przeliterować, określ, jaki efekt ma to dać. W innym przypadku użyj pełnej nazwy.

Liczby trudne do wypowiedzenia. „23,7%”, „od 14 do 28 lutego”, „1847 pozycji w ofercie”. Wystarczy rzut oka, żeby je odczytać, ale wypowiada się je długo i zaraz wypadają z pamięci. Zaokrąglij liczby albo podaj przybliżoną skalę.

Przypadkowe powtórzenia głosek. „Sprawdź szczegóły naszej najnowszej oferty” wygląda na papierze zupełnie zwyczajnie. Przed mikrofonem słychać powtarzające się głoski, lektor może się zająknąć, a słuchacz zaczyna zwracać uwagę na brzmienie samych słów. Przeczytaj tekst jeszcze raz na głos i wsłuchaj się w spółgłoski.

Trudne połączenia na styku wyrazów. Kiedy na styku wyrazów spotyka się kilka samogłosek, jak w wyrażeniu „w studiu u Oli”, albo trudno usłyszeć, gdzie kończy się jedno słowo, a zaczyna drugie, lektor musi zwolnić lub zrobić przerwę w środku zdania. Czasem wystarczy przestawić jedno słowo.

Do tego dochodzą słowa, których nie da się odróżnić po samym brzmieniu. „Może” i „morze” brzmią tak samo, podobnie jak „lód” i „lud”. W zapisie różnicę widać od razu. W spocie słuchacz sam rozstrzyga, które słowo padło, i czasem się myli.

Przykład tekstu reklamy przed przeredagowaniem i po nim

Weźmy typowe zdanie z pierwszego szkicu reklamy kawy.

Przed przeredagowaniem, do czytania

Dzięki powolnemu paleniu, które pozwala zachować naturalny aromat ziaren wybranych z najlepszych plantacji, nasza kawa już od pierwszej filiżanki zapewnia Ci niezrównane doznania smakowe.

Po przeredagowaniu, do słuchania

Powolne palenie. Ziarna wybierane po jednym. Pełnia aromatu od pierwszej filiżanki.

Przekaz pozostał ten sam. Zmieniły się miejsca na oddech. Zdanie liczące ponad dwadzieścia słów dzieli się na trzy krótkie części. Każdą da się wypowiedzieć na jednym oddechu. Zniknęły „niezrównane doznania smakowe”, bo takie słowa sprawdzają się na papierze, a w nagraniu brzmią sztucznie. Wzmianka o najlepszych plantacjach też wypadła, bo niczego nie dowodzi, a kosztuje sekundę. Tekst jest krótszy o trzynaście słów, zyskuje kilka sekund na pauzy i daje lektorowi trzy miejsca na wyraźny akcent.

Zrób to samo ze swoim tekstem. Wybierz najdłuższe zdanie, wypowiedz je na głos i podziel tam, gdzie nabierasz powietrza.

Z perspektywy studia

Po piętnastu latach w kabinie i około trzech tysiącach projektów wciąż sprawdza się ta sama obserwacja. Pierwsze ujęcie często jest najlepsze. Brzmi świeżo i swobodnie, dlatego przy montażu wraca się do niego częściej, niż mogłoby się wydawać. Gdy lektor nagrywa to samo zdanie raz za razem, problem rzadko leży w jego głosie. Zwykle nikt przed wysłaniem tekstu nie przeczytał go na głos albo w briefie zabrakło opisu intencji.

Struktura, która mieści się w trzydziestu sekundach

Większość spotów ma tę samą trzyczęściową budowę. Sprawdza się, bo łatwo za nią nadążyć nawet wtedy, gdy czasu jest mało.

Otwarcie. Pierwsze sekundy decydują, czy słuchacz się zaciekawi, czy tylko przeczeka reklamę. Zacznij od pytania, znajomej sytuacji albo zdania, które pokazuje coś znanego z innej strony. Otwarcie nazwą marki lub ogólnikiem, który wszyscy już słyszeli, prawie zawsze zawodzi.

Rozwinięcie. Problem, który słuchacz zna, odpowiedź skierowana do niego i jedna korzyść. W krótkim formacie każda dodatkowa informacja utrudnia odbiór.

Puenta i wezwanie do działania. Zwykle pisze się je na końcu, choć warto zacząć właśnie od nich. Ich brzmienie często jest z góry ustalone, bo trzeba podać nazwę marki, adres strony, datę zakończenia oferty lub obowiązkową informację. Najpierw policz, ile sekund zajmą, a resztę tekstu dopasuj do pozostałego czasu.

Spot radiowy i inne formaty audio

W spocie radiowym obraz nie uratuje niejasnego zdania. To tekst ma pomóc słuchaczowi wyobrazić sobie sytuację za pomocą konkretnych słów, dźwięków i pauz. O jakości spotu radiowego decyduje więc to, co powstaje w wyobraźni osoby, która ma akurat zajęte ręce.

Wpisz wskazówki dźwiękowe bezpośrednio w tekst, dokładnie tam, gdzie mają się pojawić tło, efekt, zmiana muzyki lub powrót głosu. Zostaw też nazwie marki miejsce z dala od fragmentów, w których dużo się dzieje. Gdy nakładają się na nią inne dźwięki, trudno ją zapamiętać.

W telewizji najczęstszy błąd polega na tym, że tekst opisuje to, co już widać. Kiedy lektor mówi widzowi to, co ten sam widzi na ekranie, spot traci cenne sekundy. Użyj głosu, żeby przekazać to, czego obraz sam nie pokaże.

Czego lektor oczekuje od tekstu reklamy

Najpierw uporządkujmy nazewnictwo, bo pomyłki na tym etapie wydłużają pracę nad briefem. Przy reklamie pracujesz z lektorem. Dubbing to pokrewna profesja. Polega na dopasowaniu głosu do ruchu ust i gry sfilmowanego aktora lub animowanej postaci, z uwzględnieniem wymogów synchronizacji. W spocie chodzi o nagranie lektorskie. Lektor przekazuje komunikat i konsekwentnie prowadzi interpretację, bez konieczności dopasowania jej do gotowej gry aktorskiej.

Lektor interpretuje tekst. Sam decyduje, gdzie wziąć oddech, co zaakcentować i gdzie odpuścić. Im więcej wskazówek dostanie w tekście, tym mniej musi się domyślać. Cztery elementy realnie wpływają na przebieg nagrania.

Intencja zapisana w tekście. „Dynamiczny ton” niewiele mówi. Napisz, co głos ma robić w danej chwili. Może uspokajać, zdradzać coś w zaufaniu, stwierdzać fakt albo żartować z czegoś oczywistego. Trzy trafne przymiotniki na początku tekstu mogą oszczędzić godzinę powtarzania ujęć.

Kontekst emisji. Radio ogólnokrajowe lub lokalne, telewizja, pre-roll, podcast, komunikat w sklepie. Kanał wpływa na poziom energii, sposób osadzenia głosu i końcową obróbkę dźwięku. Podaj też, w których momentach tekstowi będzie towarzyszyć muzyka lub tło dźwiękowe.

Czego trzeba unikać. To najprzydatniejsza wskazówka i ta, która pojawia się najrzadziej. „Bez tonu sprzedażowego”, „ostatnie zdanie bez uśmiechu w głosie”, „żadnego głosu jak ze zwiastuna”. Jasna wskazówka od razu wyklucza interpretacje, na które mogłaby pójść połowa sesji.

Wymowa nazw własnych i marek. Sprawdź nazwy marek, produktów i miejsc, obcojęzyczne słowa oraz skrótowce. Zapisz oczekiwaną wymowę w prosty sposób obok danego słowa, bezpośrednio w tekście nagrania. Błędną wymowę da się poprawić przy montażu, jeśli jest ujęcie z poprawną wersją. W przeciwnym razie trzeba umówić kolejną sesję.

Te same pytania pomagają w doborze głosów. Jaką barwę ma mieć głos? Na ile lat ma brzmieć osoba mówiąca? Ile energii wymaga dany kanał emisji? Omawiamy to szerzej na stronie usługi „ Lektor do reklamy”. W kampanii wielojęzycznej dopasuj czas nagrania osobno dla każdej wersji językowej, bo tłumaczenie niemal nigdy nie trwa tyle samo co oryginał. Taką koordynacją zajmuje się agencja lektorska.

Błędy, przez które nagranie się przeciąga

Nadmiar informacji. Trzy korzyści, dwie oferty i jedna data. Słuchacz nie zapamięta żadnej z nich. Zostaw w spocie jeden komunikat, a resztę przenieś na stronę docelową.

Niejasne wezwanie do działania. „Odwiedź naszą stronę” nie mówi, co zrobić ani kiedy. Określ działanie, miejsce i termin.

Marka, która ginie w spocie. Jeśli wszyscy pamiętają spot, ale nikt nie wie, czyja to reklama, spot nie spełnił swojego zadania.

Tekst, którego nikt nie przeczytał na głos. Przez ten błąd wszystkie pozostałe mogą zostać niezauważone. Tylko ten da się naprawić w kwadrans.

Zanim wyślesz tekst reklamy

Ostateczną wersję zatwierdź po próbie, której nie zastąpi wspólny dokument. Stań, przeczytaj tekst na głos ze stoperem w ręku, z intencją zapisaną na marginesie i wymową nazw własnych wyraźnie podaną w tekście. Od tego kwadransa zależy, czy nagranie zmieści się w zarezerwowanym czasie.

Jeśli pracujesz nad tekstem i musisz zmieścić go w określonym czasie, porozmawiajmy przed sesją. Przyjrzymy się tekstowi, kanałowi emisji i terminowi. Powiemy, co sprawdzi się przed mikrofonem i co wymaga przeredagowania. Pierwszy krok do ustalenia zakresu projektu to zapytanie o wycenę.

Twój tekst warto usłyszeć

Nawet dobrze napisany tekst może w nagraniu nie osiągnąć zamierzonego efektu. Wyślij nam swój tekst. Powiemy, jak brzmi i jaki głos najlepiej przekaże jego treść.

Poproś o wycenę

Przeczytaj także